Kawa i zdrowie

W życiu ważne są dobre nawyki, zwłaszcza te dotyczące zdrowej diety. Jedzenie wpływa na funkcjonowanie całego organizmu, także na sprawność ośrodkowego układu nerwowego. Ale nie tylko to, co na talerzu, ma znaczenie dla naszego mózgu. Najnowsze badania dowodzą, że regularne picie kawy ma wpływ na spowolnienie łagodnych zaburzeń poznawczych. Czy to oznacza, że dzięki kawie zachowamy na starość umysł ostry jak brzytwa?

Rzadko zastanawiamy się nad tym, jakie korzyści może nam przynieść picie kawy. Codzienny kawowy rytuał traktujemy funkcjonalnie lub po prostu jako chwilę przyjemności. Tymczasem badania naukowe dowodzą szerokiego wpływu kawy na mózg. Kawa ma związek z samopoczuciem psychicznym, a lekarze coraz częściej zalecają jej picie w profilaktyce choroby Alzheimera. Wyjaśniamy, dlaczego.

Kamica żółciowa to problem niemal co 5. Europejczyka¹. Choć nie jest chorobą śmiertelną, oznacza nieprzyjemne ataki bólu – nagłe i mocno dotkliwe. Podobnie jak przy innych dolegliwościach pokarmowych, chorzy na kamicę żółciową eliminują z diety kawę. Nie do końca słusznie, bo kawa może spowalniać rozwój tej choroby. Jak kawa działa na pęcherzyk żółciowy i dlaczego warto po nią regularnie sięgać?

Obecny w ścianach komórek, niezbędny dla naszych nerwów – choć tak potrzebny do życia, bywa też zagrożeniem¹. Cholesterol w nadmiernych ilościach sprzyja rozwojowi chorób serca, a te od lat przodują wśród przyczyn zgonów w Polsce2. Chcąc poziom cholesterolu utrzymać w ryzach, warto zacząć od zmiany diety na lżejszą. Czy w takiej diecie jest miejsce dla kawy?

Na choroby wątroby cierpią miliony osób na całym świecie. Dla każdej z nich leczenie oznacza m.in. restrykcyjną dietę – ograniczającą tłuszcz i pozbawioną alkoholu, który szczególnie wątrobie nie służy. Wielu chorych zastanawia się też nad wyeliminowaniem z jadłospisu kawy, stawiając ją na równi z używkami. Niesłusznie! Już dawno dowiedziono, że kawa może na wątrobę wpływać korzystnie. Jak kawa działa na wątrobę i dlaczego nie powinniśmy jej unikać?

Czarna, z mlekiem, w domu, na mieście, ze słoika, z ekspresu, w filiżance, w kubku – kawa ma wiele oblicz i rzesze wielbicieli. Pijemy ją dla smaku oraz pobudzającego efektu, a jej wpływ na koncentrację jest nie do przecenienia.

Cukrzyca typu 2 to już choroba cywilizacyjna. Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia do 2040 roku liczba osób zmagających się z cukrzycą przekroczy 70 mln w Europie 1 i 640 mln na świecie 2 . Za rosnącą liczbę zachorowań lekarze winią otyłość, a w ramach prewencji zalecają więcej ruchu i zdrowszą dietę. Coraz częściej obejmującą też kawę*. Czy można pić kawę przy cukrzycy?

Na skutek chorób nowotworowych umiera już co 5. Europejczyk. Rak to druga przyczyna zgonów po chorobach sercowo-naczyniowych i ponad 3 mln nowych pacjentów rocznie 1 . Wśród czynników ryzyka nowotworów wymienia się palenie, nadwagę i obciążenia genetyczne, a jeszcze do niedawna badano związek spożycia kawy z chorobą nowotworową . Najnowsze badania dowodzą, że picie kawy nie działa kancerogennie, a wręcz może wspomóc ochronę przed niektórymi nowotworami*.

Nasz mózg starzeje się wraz z nami. Po sześćdziesiątce spowalniają funkcje poznawcze, dlatego seniorzy są bardziej podatni na choroby neurodegeneracyjne. Nie wynaleziono jeszcze metod zapobiegania udarom, chorobie Alzheimera czy Parkinsona, jednak naukowcy coraz częściej pochylają się w tym kontekście nad kawą. Wpływ kawy na organizm jest szeroki: kawa może wspomagać układ nerwowy, a niektóre badania mówią nawet o jej możliwym wpływie na wolniejsze starzenie się mózgu*.

Jeden z popularnych mitów mówi, że picie kawy wywołuje refluks. Kawę wiąże się także z innymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, a nawet oskarża o wywoływanie biegunki. Żadne z tych przekonań nie ma potwierdzenia w badaniach naukowych, a dowiedziono wręcz, że przy niektórych chorobach układu pokarmowego może ona działać korzystnie*.

Na choroby sercowo-naczyniowe zapadają każdego roku miliony osób. Lekarze biją na alarm i zachęcają do lepszej profilaktyki: regularnych badań, aktywności, a także zmiany nawyków żywieniowych. Chcąc zadbać o serce, wielu z nas rezygnuje też z picia kawy. Tymczasem badania dowodzą, że jej umiarkowane ilości nie stanowią ryzyka, a nawet mogą korzystnie wpłynąć na układ sercowo-naczyniowy*. Poznajmy fakty o kawie.

Choć kawa składa się głównie z wody, nietrudno spotkać opinie, że jej picie prowadzi do odwodnienia. Niektórzy odradzają kawę sportowcom, twierdząc, że kofeina wypłukuje tak ważne dla nich elektrolity. Obie opinie to bezpodstawne mity*. Jak naprawdę kawa działa na równowagę wodno-elektrolitową organizmu?

Często można spotkać opinie o negatywnym wpływie kawy na organizm, a zwłaszcza na kości. Przeciwnicy kawy twierdzą, że wypłukuje ona z kości wapń, zwolennicy podkreślają, że za stan kości odpowiada tryb życia. Pytanie czy kawa szkodzi kościom wybrzmiewa coraz głośniej w kontekście osteoporozy. Jak to więc jest z tą kawą – wpływa na kości czy nie?

Kawę kochać można za smak i niepowtarzalny aromat, a także za jej funkcje. Wpływ kawy na organizm: chęć do działania, czujność, bystrość umysłu – wszystko to zawdzięczamy działaniu kofeiny. Kofeina przynosi jednak dużo więcej korzyści. Może być stosowana jako element profilaktyki depresji, a nawet zastąpić popołudniową drzemkę*.

Kawa była przez lata traktowana jak używka i mało kto łączył ją ze zdrowym stylem życia. Na szczęście dziś takie myślenie jest w odwrocie, a kawa funkcjonuje z powodzeniem w diecie osób aktywnych. Korzystny wpływ kawy na organizm doceniają sportowcy, zarówno profesjonalni, jak i hobbyści. Bo jak się okazuje, kawa może sprzyjać osiąganiu wyników w sporcie, a także ogólnej wydolności*. Jak to możliwe?

Kawa w ciąży to temat, który dzieli przyszłe mamy na dwa obozy. Część z nich eliminuje kawę z diety tuż po zajściu w ciążę, inne nie wyobrażają sobie 9 miesięcy bez codziennej małej czarnej. Tymczasem odpowiedź na pytanie „czy można pić kawę w ciąży?” leży pośrodku. Badania* dowodzą, że kawa w ciąży nie szkodzi, pod warunkiem jednak, że pijemy ją w minimalnych ilościach oraz mamy na to zgodę lekarza prowadzącego.

Trudno wyobrazić sobie poranek bez kawy, bo nic tak jak ona nie budzi nas do życia. Kawa może zwiększać jasność umysłu, czujność i koncentrację, a to wszystko dzięki zawartej w niej kofeinie. Czym właściwie jest kofeina, gdzie można ją znaleźć i jak działa na organizm? – wyjaśniamy*.